Green Fungus is iets wat we de laatste tijd te vaak voorbij zien komen. Wij hebben Ulli Bauer gevraagd of wij haar artikel over deze alg mochten vertalen om duidelijk te maken wat Green Fungus nu eigenlijk is, waar het vandaan komt en of en wat men er tegen kan doen. Gelukkig zei zij ja en gaf Chris Lukhaup ons toestemming om zijn foto’s te gebruiken. 
Ulli und Chris “Herzlichen Dank für euere Mitarbeit und Freundschaft”. 

De rechten van de originele Duitse tekst liggen bij Ulli Bauer. 

Ulli Bauer
Ulli Bauer is al een hele lange tijd actief in de garnalenwereld. Helaas heeft zij, vanwege tijdgebrek, haar eigen aquariums met garnalen terug moeten brengen naar drie en is ze niet langer actief aan het kweken. In plaats daarvan richt zij zich nu op het delen van kennis over het houden van garnalen. Naast garnalen, slakken, kreeften en krabben vindt ze de bijbehorende fauna in het aquarium echt spannend, maar is ze vooral ook geïnteresseerd in alles wat met garnalenziekten te maken heeft. Ze schrijft en vertaalt gespecialiseerde artikelen met betrekking tot aquaristiek van ongewervelde dieren en vertaalt boeken en tijdschriften – voornamelijk voor Dähne-Verlag, maar ook voor andere uitgeverijen.

1. Pathogeen

Geelgroene tot donkergroene plukjes van deze garnalenalg zit onder de buik of pleon van de garnaal. Voornamelijk bij Neocaridina davidi, maar ook bij de Neocaridina palmata en andere garnalen van de geslachten Macrobrachium en Caridina kan Green Fungus voorkomen.

Wat is het niet

Deze paddenstoelachtige ectoparasieten komen vooral voor bij geïmporteerde garnalen. Aanvankelijk werden ze door een universiteit voor diergeneeskunde benaderd als een schimmel (Achlya of Saprolegnia), daarom spreekt men nog steeds vaak van systematische mycose of garnalenschimmel. 

Veel voorkomende schimmelremedies werkten echter niet, vandaar dat experts daarom van mening zijn dat deze parasiet geen schimmel kan zijn, maar Ellobiopsidae is, eencellige organismen die eigenlijk alleen bekend zijn bij zeewater en zich vermenigvuldigen door sporen. De anatomie van de groene pluisjes is echter niet 100% hetzelfde als die van de Ellobiopsidae.

Parasitaire algen

In verschillende wetenschappelijke werken uit Japan en Polen is duidelijk vastgesteld dat de parasitaire algen Cladogonium ogishimae, afkomstig uit Japan en andere delen van Azië, de zogenaamde “systematische mycose” of “garnalenschimmel” veroorzaken.

De garnalenalgen Cladogonium ogishimae kunnen geen fotosynthese uitvoeren omdat deze algen zelf geen bladgroen bevatten. Afgezien daarvan zijn ze echter op dezelfde manier geconstrueerd als groene algen uit de orde van de Cladophorales. De parasitaire alg gebruikt zijn rhizoïde (een wortelachtige structuur) om zich in de buikspier van de aangetaste garnaal vast te zetten en op die manier zich van energie te voorzien.

De algensporen die zich in de loop van de tijd ontwikkelen, bevatten daarentegen veel chloroplasten, die de sporencontainers hun geelgroene tot olijfgroene kleur geven. Cladogonium ogishimae plant zich voort via deze Zoösporen, die mobiel zijn en nieuwe garnalen kunnen infecteren met de ectoparasiet. Als de sporencontainers zichtbaar zijn, is de infectie vergevorderd.

2. Verloop en besmetting

Zodra je de geelgroene sporenlichamen van de garnalenalgen onder de buik of pleon ziet, is de garnaal al een hele tijd besmet. De besmette dieren worden geleidelijk zwakker. De besmette garnaal zal niet meer zwanger worden. Uiteindelijk zullen de besmette garnalen sterven. Indien de bak niet wordt behandeld, kan de parasiet geleidelijk de hele populatie besmetten. Er is ook gemeld dat de besmetting zich, onder de juiste omstandigheden, niet heeft verspreid naar andere dieren.

Wanneer de besmette overleden garnalen of de aangetaste vervellingen worden opgegeten, zullen de nog gezonde dieren in het aquarium besmet raken. Dit is vergelijkbaar met een bacteriële infectie. Een andere manier van besmetting zijn de beweegbare Zoösporen die de parasitaire algen afscheiden. Zij kunnen nieuwe dieren infecteren, hetzij wanneer ze van de grond worden gegeten, of wanneer zij zich via de buitenkant van de garnaal met hun wortelachtige rhizoïden door de dunne pantserdelen in het spierweefsel vastzetten.

De infectie kan zich verspreiden naar nieuwe garnalen wanneer u niet de juiste maatregelen treft. Alle zichtbaar aangetaste garnalen dienen in quarantaine geplaatst te worden en tegelijkertijd dient het aquarium waar zij uitkomen te worden behandelt door de bodem in het aquarium meerdere keren grondig door te woelen om de sporen van de garnalenalgen te verwijderen.

3. Symptomen

De aantasting wordt pas in een zeer laat stadium zichtbaar. Wanneer de algen die parasiteren in het spierweefsel van de garnaal zijn groenige sporencontainers beginnen te ontwikkelen zal Green Fungus zichtbaar worden. De alg is oorspronkelijk kleurloos. Meestal zitten de filamenten tussen de zwemmende benen, waar de schaal van de garnaal dunner is en daarom makkelijker te doorboren is voor de ectoparasiet. Slechts zeer zelden zijn de typische vertakte aanhangsels te vinden op andere delen van het lichaam van de garnaal.

4. Oorzaken

Green Fungus (Cladogonium ogishimae) is een secundaire parasiet die toeslaat wanneer het immuunsysteem van de garnaal wordt verzwakt.
Dit gebeurt door:
– stressvol transport
– onjuiste gewenning
– onjuiste waterwaarden
– hoge bacteriële belasting
– onjuiste voeding
– andere stressfactoren.

5. Voorkomen

Omdat de alg een zwakke parasiet is, moet stress in het garnalenaquarium zoveel mogelijk worden vermeden. Om dit op de juiste manier te doen, is het absoluut noodzakelijk de huisvestingsomstandigheden te optimaliseren. In het wiki-artikel “Het voorkomen van ziekten is beter dan genezen” gaan we hier in detail op in, dus hier zijn slechts een paar belangrijke punten:

Goede waterkwaliteit
De juiste waterwaarden voor het verschillende garnalensoorten en de laagst mogelijke kiemverontreiniging zijn belangrijk.

Watervervuiling
De organische belasting mag niet te hoog zijn, het doel is een nitraatwaarde van minder dan 10 mg/l. Regelmatige waterverversingen houden watervervuiling en kiemdruk laag.

Hygiëne
Verwijder dode planten (delen) en dode dieren zo snel mogelijk

Nieuwe bewoners
Nieuwe dieren worden in eerste instantie altijd in quarantaine gehouden. Vooral bij geïmporteerde garnalen is een langere quarantaine tijd een must om zo min mogelijk stress te veroorzaken.

Voeren
Het voeren moet worden geoptimaliseerd.

6. Wat te doen bij Green Fungus in het aquarium?

Quarantaine voor zieke garnalen

Garnalen, waar de groenachtige aanhangsels, d.w.z. de sporenlichamen van de garnalenalgen, al zichtbaar zijn, fungeren als ‘brandhaard’. Deze garnalen moeten in quarantaine worden geplaatst, zodat de gezonde garnalen niet besmet raken. Zieke garnalen kunt u het beste in een quarantainebak plaatsen zonder bodemgrond. In deze quarantainebak dient u dagelijks de onderkant af te zuigen om herinfectie met sporen te voorkomen. Een paar drijfplanten in deze bak als schuilplek voor de garnalen is prima. Met een beluchter of een oxidator breng je de benodigde zuurstof binnen. Een filter werkt contraproductief omdat sporen zich in het filtermateriaal zouden kunnen verzamelen. In de quarantainebak worden de met de algen besmette dieren, die ten onrechte systematische mycose worden genoemd, niet alleen gescheiden maar ook behandeld. Zelfs als alle garnalen die al zichtbaar besmet zijn zich in het quarantaineaquarium bevinden, dient de garnalenpopulatie in het oorspronkelijke aquarium ook behandeld te worden omdat een infectie met Green Fungus (Cladogonium ogishimae) lange tijd onherkenbaar, en daardoor, niet zichtbaar is.
Tevens dient het substraat verschillende keren grondig doorgewoeld en gestofzuigd te worden om zoveel mogelijk sporen te elimineren voordat ze de nog gezonde garnalen kunnen aantasten.

Behandeling

Omdat de algen zelf geen bladgroen bevatten, maar parasitair worden gevoed, kunnen ze niet worden uitgeroeit door een donkere kuur. Het is nog niet duidelijk of een zeer lange donkere kuur, op zijn minst, de chlorofylhoudende sporen zal aantasten, die zich kennelijk voeden met fotosynthese. De meeste gangbare algenmiddelen bevatten koper en werken daarom helaas ook tegen garnalen. Toch kun je nog veel doen aan de algen. Optimale omstandigheden worden eerst in het aquarium gecreëerd. Hoe u dit doet, leest u in ons artikel “Ziekten voorkomen is beter dan genezen”.

Malachietgroen

De Amerikaan Chaz Hing ontdekte dat het rhizoïdesysteem van de parasitaire algen van binnenuit kan worden vernietigd door een consequente behandeling met medicinale vlokken die malachietgroen bevatten. De besmetting nam vervolgens af en verdween, zelfs bij dieren die al zichtbaar besmet waren. Chaz heeft ‘snow flakes’ (gedroogde sojabonenpeulen), die populair zijn bij garnalen, gedrenkt in Kordon Rid Ich Plus, een vloeibaar vismedicijn voor Ichthyo dat veel voorkomt in Amerika, en daarna weer laten drogen. De samenstelling: 4,26% formaldehyde en 0,038% zinkvrij malachietgroenchloride. Producten met malachietgroen oxalaat waren niet zo effectief als deze remedie. Hij voerde uitsluitend deze vlokken een week lang zowel in de quarantaine aquarium als in het originele aquarium. Samen met de andere maatregelen, zoals het optimaliseren van de stabiliteit in de bak en regelmatig de bodem doorwoelen, heeft Chaz Hing zijn garnalen vrij van deze algen gekregen.

Helaas is het gebruik van malachietgroen in visvoeder in de EU verboden omdat malachietgroen zich ophoopt in eetbare vissen en in de menselijke voedselketen terecht zou kunnen komen.

TIMA Balance garnalenpasta

Matthias Eßlinger van TIMA garnalenvoer slaat een andere weg in met zijn “Garnalenpasta Balance”.  Zoals eerder vermeld zijn deze algen zwakke parasieten. Een parasietenplaag is niets nieuws bij schaaldieren in de aquariumcultuur. Bij veel kwekerijen kampt men met dit soort problemen. Het gebruik van medicijnen is daar echter verboden, omdat de kreeften of garnalen dan niet meer gegeten kunnen worden.

De parasieten kunnen echter ook onschadelijk worden gemaakt door de weg naar hun voedsel te blokkeren, de gastdieren te versterken en een barrière tussen de parasieten en hun gastheer te plaatsen. De fabrikant heeft gebruik gemaakt van deze kennis uit de aquariumcultuur.

Met behulp van een bepaald soort olie in dit voer kan de garnaal een barrièrelaag opbouwen tussen het pantser en het weefsel. Op die manier kan hij de parasiet van zijn wortel scheiden. De algen blijven aanvankelijk op hun plaats, maar kunnen zich niet meer voeden met het spierweefsel van de garnalen en het dier verzwakken. Bij de eerstvolgende vervelling worden de garnalen van de aangetaste schaal verlost. De dieren moeten het voer blijven eten totdat ze de volgende vervelling hebben overleefd.

Naast de behandeling moet natuurlijk altijd het primaire probleem worden aangepakt! Om deze reden moet u – zoals hierboven uitgelegd – de aquariumhygiëne controleren, stress voor de garnalen vermijden en in het algemeen kritisch kijken naar de leefomstandigheden. Een regelmatige toevoeging van humusstoffen heeft zichzelf bewezen in de garnalenkweek / kweek, ze verminderen stress en versterken het immuunsysteem.

Bronnen:
Epibionts of ornamental freshwater shrimps bred in Taiwan, RAFAŁ MACIASZEK, MACIEJ KAMASZEWSKI, WITOLD STRUŻYŃSKI, PIOTR ŁAPA
A Colorless, Filamentous Chlorophyceous Alga, Cladogonium ogishimae, Parasitic on Fresh-water Shrimps (Hiroyuki Hirose and Masaru Akiyama 1971)
Reconfirmation of Cladogonium being ectoparasitic on freshwater shrimp. (Kazuyo Matsuyama-Serisawa et al. 2014)

Niets van deze pagina mag worden gebruikt zonder schriftelijke toestemming van Love 4 Shrimps.